Çfarë është Depresioni Post-Partum?

Depresioni post-partum (PPD) është një formë e depresionit që ndodh pas lindjes, zakonisht brenda vitit të parë.
Institucione si NIMH dhe ACOG e përfshijnë atë brenda kategorisë më të gjerë të “depresionit perinatal”, që përfshin depresionin si para ashtu edhe pas lindjes.

Sa shpesh ndodh?

Studime të mëdha – si IGEDEPP cohort me mbi 3,000 gra – tregojnë se 8–13% e nënave zhvillojnë depresion post-partum.
Disa gra e përjetojnë që në javët e para, ndërsa të tjera më vonë, deri në muajin e nëntë apo të dymbëdhjetë pas lindjes.

Sipas CDC, shumë nëna nuk e ndjejnë menjëherë ndryshimin, por simptomat mund të shfaqen vetëm pas disa muajsh.

Dallimi midis “baby blues” dhe depresionit post-partum

  • Baby blues: prek rreth 70–80% të nënave, shfaqet disa ditë pas lindjes dhe shoqërohet me lotim të shpeshtë, ankth të lehtë dhe luhatje humori.
    Kjo gjendje është e përkohshme dhe zakonisht kalon brenda dy javëve me pushim dhe mbështetje emocionale.

  • Depresioni post-partum (PPD): simptomat janë më të forta, zgjasin më shumë se dy javë, dhe ndikojnë në kujdesin ndaj vetes dhe foshnjës.
    Kërkon vlerësim profesional dhe shpesh trajtim të strukturuar.

Simptomat e Depresionit Post-Partum

Hulumtimet nga qendra të besueshme mjekësore dhe psikologjike kanë identifikuar një sërë simptomash që ndahen në emocionale, fizike dhe funksionale.

Simptoma emocionale dhe mendore

  • Trishtim i vazhdueshëm ose ndjenjë boshllëku të brendshëm

  • Humbje interesi për aktivitetet e zakonshme ose për lidhjen me foshnjën

  • Ankth i fortë, ndonjëherë i shoqëruar me atake paniku

  • Ndjenja faji ose pavlefshmërie (“nuk jam nënë e mirë”)

  • Vështirësi në përqendrim, marrje vendimesh ose kujtesë

  • Mendime të errëta për veten ose frikë se mos dëmtojnë veten apo foshnjën (në rastet më të rënda)

Simptoma fizike dhe funksionale

  • Çrregullime gjumi (pagjumësi edhe kur foshnja fle, ose gjumë i tepërt)

  • Lodhje ekstreme që nuk përmirësohet me pushim

  • Ndryshime në oreks ose peshë

  • Dhimbje koke apo shqetësime trupore pa shkak mjekësor

Ndikimi në marrëdhënie dhe kujdesin ndaj foshnjës

  • Vështirësi për të krijuar lidhje emocionale me foshnjën

  • Shmangie nga partneri ose familjarët

  • Humbje motivimi për kujdesin bazë ndaj vetes dhe të tjerëve

Mos e neglizho

Depresioni pas lindjes nuk është thjesht një ndryshim humori – është një çrregullim klinik i njohur, që ndikon si në shëndetin e nënës, ashtu edhe në zhvillimin e foshnjës.

Simptomat mund të fillojnë që në ditët e para pas lindjes ose të shfaqen pas disa muajsh, ndaj vëzhgimi i hershëm është thelbësor.

Diagnoza dhe trajtimi i hershëm

Diagnoza e hershme është shpëtimtare.
Ndërhyrja profesionale – përmes psikoterapisë, mbështetjes sociale dhe, në disa raste, medikamenteve – mund të parandalojë përkeqësimin dhe të ndihmojë rikthimin e plotë.

Pa trajtim, depresioni post-partum mund të zgjasë muaj apo edhe vite dhe të rrisë rrezikun për depresion kronik.

💬 Nëse jeni nënë e re dhe ndjeni trishtim, ankth, ose vështirësi për t’u lidhur me foshnjën tuaj, mos prisni.
Kërkoni ndihmë profesionale.
Shërimi është i mundur dhe ju nuk jeni vetëm.

✅ Bazuar në:
NIMH, ACOG, CDC, IGEDEPP Cohort Study, Mayo Clinic, dhe udhëzimet klinike për depresionin perinatal.