Simptomat e Depresionit

Depresioni ndikon në mënyrën si një person mendon, ndjen, sillet dhe funksionon fizikisht.
Sipas National Institute of Mental Health (NIMH), Mayo Clinic dhe Cleveland Clinic, simptomat ndahen zakonisht në emocionale dhe fizike.

Simptoma emocionale

  • Trishtim i vazhdueshëm, ndjenjë boshllëku ose dëshpërimi

  • Humbje interesi apo kënaqësie në aktivitetet e përditshme

  • Ndjenja faji, pavlefshmërie ose pafuqie

  • Vështirësi në përqendrim, kujtesë ose marrje vendimesh

  • Mendime të përsëritura për vdekje ose vetëvrasje

🕰️ Këto shenja shpesh zgjasin më shumë se dy javë dhe ndikojnë ndjeshëm në jetën e përditshme.

Simptoma fizike dhe ndryshime në sjellje

  • Ndryshime në oreks (ngrënie e tepërt ose mungesë oreksi)

  • Probleme me gjumin (pagjumësi ose gjumë i tepërt)

  • Lodhje dhe mungesë energjie

  • Lëvizje ose të folur të ngadalësuar, ose përkundrazi, shqetësim dhe nervozizëm

  • Dhimbje trupore pa shkak të qartë, dhimbje koke apo probleme me tretjen

🩺 Kur disa prej këtyre simptomave bashkohen dhe zgjasin me javë, mund të bëhet fjalë për çrregullim depresiv madhor.

Fazat e Depresionit

Studimet shkencore (Otto et al., Meisenzahl et al., Vargas et al., dhe STAR*D) tregojnë se depresioni zakonisht zhvillohet me faza dhe jo papritur.

a) Faza prodromale (simptomat e hershme)

  • Simptomat janë të lehta ose të pjesshme

  • Shenja të zakonshme: ankth, irritim, probleme gjumi, humbje energjie dhe motivimi

  • Kjo fazë mund të zgjasë javë apo muaj

✨ Njohja e hershme e këtyre shenjave është çelësi për parandalim dhe ndërhyrje të shpejtë.

b) Faza akute (episodi madhor)

  • Simptomat arrijnë nivel të plotë klinik

  • Trishtim i thellë, humbje interesi, lodhje e fortë

  • Vështirësi në përqendrim dhe ndryshime të mëdha në gjumë dhe oreks

Kjo është faza ku depresioni prek dukshëm jetën e përditshme dhe kërkon trajtim profesional.

c) Faza kronike ose e përsëritur

  • Depresioni zgjat dy vjet ose më shumë (kronik)

  • Ose kthehet herë pas here gjatë jetës (përsëritës)

  • Simptomat mund të jenë më të lehta por të qëndrueshme: trishtim, lodhje, ndjenjë pafuqie

Stresi i përditshëm shpesh nxit rikthimin e simptomave, ndaj mbështetja afatgjatë është thelbësore.

d) Kurimi dhe rikuperimi

  • Me trajtim ose me kalimin e kohës, simptomat mund të ulen ose të zhduken (remision)

  • Rikuperimi do të thotë përmirësim i qëndrueshëm për muaj apo vite

🧩 Studimet (STAR*D) tregojnë se rikuperimi kërkon:

  • kujdes të vazhdueshëm,

  • stil jetese të shëndetshëm,

  • dhe shpesh terapi mbajtëse për të shmangur rikthimin.

Pse është e rëndësishme të kuptohen fazat

  • Zbulimi i fazës së hershme ndihmon në ndalimin e përkeqësimit.

  • Njohja e fazës akute siguron trajtim në momentin e duhur.

  • Monitorimi i rikthimeve parandalon episode të reja dhe ruan ekuilibrin emocional.

💬 Kujdesi për shëndetin mendor nuk është dobësi, por mençuri.
Sa më mirë ta njohim depresionin, aq më shumë fuqi kemi për ta trajtuar dhe për të rimarrë gëzimin e jetës.